BMI คืออะไร?

BMI (Body Mass Index) หรือ ดัชนีมวลกาย เป็นค่าที่ใช้ประเมินความสมดุลระหว่างน้ำหนักตัวและส่วนสูง พัฒนาขึ้นโดย Adolphe Quetelet นักคณิตศาสตร์ชาวเบลเยียม ในศตวรรษที่ 19 และถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือคัดกรองเบื้องต้นสำหรับประเมินภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วน

สูตรคำนวณ BMI

BMI = น้ำหนัก (กก.) ÷ ส่วนสูง² (ม.)

หรือ BMI = Weight (kg) / Height² (m)

ตัวอย่าง: น้ำหนัก 65 กก. ส่วนสูง 170 ซม. (1.70 ม.)
BMI = 65 ÷ (1.70 × 1.70) = 65 ÷ 2.89 = 22.5

องค์การอนามัยโลก (WHO) และกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุขของไทย ได้กำหนดเกณฑ์ค่า BMI สำหรับคนเอเชีย ซึ่งแตกต่างจากมาตรฐานสากลเล็กน้อย เนื่องจากคนเอเชียมีแนวโน้มสะสมไขมันในช่องท้องมากกว่า แม้จะมี BMI ในระดับปกติก็ตาม

ข้อจำกัดของ BMI

แม้ BMI จะเป็นเครื่องมือที่ใช้งานง่ายและรวดเร็ว แต่ก็มีข้อจำกัดที่ควรทราบ:

• นักกีฬา/คนออกกำลังกาย — ผู้ที่มีมวลกล้ามเนื้อสูงอาจมี BMI สูง แต่ไม่ได้หมายความว่าอ้วน เพราะกล้ามเนื้อหนักกว่าไขมัน
• ผู้สูงอายุ — ผู้สูงอายุมักสูญเสียมวลกล้ามเนื้อตามวัย BMI อาจดูปกติแต่อาจมีไขมันสะสมมากเกินไป
• หญิงตั้งครรภ์ — BMI ทั่วไปไม่เหมาะสำหรับหญิงตั้งครรภ์ ควรใช้เครื่องมือ BMI ตั้งครรภ์ แทน
• เด็กและวัยรุ่น — เด็กและวัยรุ่นควรใช้ BMI-for-age percentile เพราะร่างกายยังเจริญเติบโตไม่เต็มที่

แนะนำ: เพื่อประเมินสุขภาพที่แม่นยำขึ้น ควรวัดค่าอื่นร่วมด้วย เช่น รอบเอว (ผู้ชาย < 90 ซม., ผู้หญิง < 80 ซม.), เปอร์เซ็นต์ไขมัน, และ ความดันโลหิต

แหล่งอ้างอิง

• องค์การอนามัยโลก (WHO) — Obesity and Overweight Fact Sheet
• กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข — เกณฑ์ BMI สำหรับคนไทย
• WHO Expert Consultation — Appropriate BMI for Asian populations (2004)

จัดทำโดย: Health Hub Go · อัปเดตล่าสุด: มกราคม 2568

ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: ข้อมูลในหน้านี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้ทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ หากคุณมีข้อกังวลเกี่ยวกับน้ำหนักหรือสุขภาพ กรุณาปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ